Điều trị thoát vị đĩa đệm bằng thủ thuật sang thương nhỏ có hiệu quả hay không?

09:08 05/01/2018

Thủ thuật sang thương nhỏ hay còn gọi là thủ thuật xâm lấn tối thiểu, có thể giúp phần lớn bệnh nhân bị thoát vị đĩa đệm cột sống tránh được phẫu thuật mở

Tất cả các thủ thuật trong can thiệp sang thương nhỏ chỉ nhằm vào giảm áp nội đĩa đệm bằng cách giảm bớt thể tích của nhân nhầy (cơ học, bốc bay, phân hủy) mà không làm phá vỡ cấu trúc của cột sống

Mỗi một thủ thuật đều có những ưu thế và hạn chế của nó, nghĩa là có những chỉ định và chống chỉ định. Người thầy thuốc cần tư vấn cho bệnh nhân hiểu rõ từng loại phẫu thuật và thủ thuật để bệnh nhân an tâm, cộng tác tốt với thầy thuốc

Lấy nhân đệm qua da

Hijikata là người thực hiện thủ thuật này đầu tiên vào năm 1975. Kỹ thuật này được thực hiện bằng các dụng cụ phẫu luồn qua catheter 4mm và được định vị nhờ sợ dẫn đường của X-quang vào nhân đĩa dệm để có thể quan sát được việc lấy nhân nhầy của đĩa đệm.

phau-thuat-thoat-vi-dia-dem-that-lung

Biến thể của kỹ thuật này là lấy nhân nhầy đĩa đệm cột sống thắt lưng tự động qua da. Nhân nhầy được làm nát bằng một lưỡi dao quay có 300 vòng/phút và hút ra bằng máy hút. Trong 136 bệnh nhân đầu tiên, Hijikata thông báo có 72% hài lòng với kết quả.

Phân hủy nhân nhầy đĩa đệm bằng men

Bản chất của kỹ thuật này là dùng men phân hủy các đại phân tử proteoglycan và glicoprotein, là các thành phần chính của nhân nhầy. Men thường được sử dụng là chymopapain được Jansen và Balls phát hiện và chiết xuất đầu tiên vào năm 1941 từ mủ quả đu đủ.

Vì proteolican và glicoprotein là những phân tử háo nước, nên khi hàm lượng chúng giảm xuống thì hàm lượng nước ngoại bào của nhận nhầy cũng giảm xuống làm giảm trương lực nội đĩa, chymopapain còn có thể có tác dụng kháng viêm ở rễ thần kinh. Năm 1964, Smith lần đầu tiên đã thực hiện thủ thuật này và sau đó ba thập kỷ tiếp theo, kỹ thuật này được áp dụng rộng rãi để điều trị thoat vi dia dem. Nhiều thông báo cho hiệu quả 67 – 77% bệnh nhận

Tạo hình nhân đệm bằng sóng radio

Kỹ thuật này do hãng ArthroCare đề xuất và bắt đầu được áp dụng từ cuối năm 2000. Trong kỹ thuật này, một kim chọc tủy hoặc catheter dược chọc vào nhân nhầy đĩa đệm. Một bộ truyền sóng bằng hợp kim chế tạo cực nhỏ được đưa qua đó để phát sóng radio vào nhân nhầy. Sóng radip tần số khoảng 100kHz, với cường độ cao tạo ra một trường plasma tập trung, phá vỡ các liên kết phân tử ở nhiệt độ thấp (khoảng 70 độ C), tạo thành khí thoát ra ngoài.

Khi đưa bộ truyền sóng tiến vào, sóng radio được phát với cường độ cao tạo ra rãnh xoi. Khi lùi bộ truyền sóng thì sóng radip có cường độ thấp hơn, tạo hiệu ứng nhiệt, gây đông kết làm thu hẹp đường kính rãnh xoi, dẫn tới giảm thể tích nhân nhầy, giảm áp suất nội đĩa, Thông thường 6 – 12 rãnh được tạo ra trong mỗi cuộc tạo hình.

Chỉ định của thủ thuật này cũng hạn chế, theo đề xuất của một số tác giả thì nó chỉ được chỉ định cho những trường hợp thoát vị đĩa đệm nhẹ mà bệnh nhân ngại với điều trị bảo tồn kéo dài